T.C.
İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİ EĞİTİM-ÖĞRETİM VE SINAV YÖNERGESİ
Amaç ve Kapsam
Madde 1: Bu Yönerge, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen Fakülte ve
Yüksekokulların Bölüm ve Programlarında öğrenim görmekte olan özel gereksinimli öğrencilerin
öğrenim sürecinde girecekleri dersler ve sınavlarla ilgili koşulları düzenlemektedir.
Dayanak
Madde 2: Bu yönerge, 02.07.2005 tarihli ve 5378 sayılı „Engelliler Hakkında Kanun‟un
- maddesi çerçevesinde, 14.08.2010 gün 27672 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren „Yükseköğretim Kurumları Özürlüler Danışma ve Koordinasyon Yönetmeliği‟nin 11. ve 12.
maddelerine göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönergede geçen;
Üniversite: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesini,
Mütevelli Heyeti: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Mütevelli Heyetini,
Rektörlük: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Rektörlüğünü,
Rektör: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Rektörünü,
Senato: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Senatosunu,
Birim: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesine Bağlı Enstitü, Fakülte, Yüksekokullarını,
Öğrenci ĠĢleri Daire BaĢkanlığı: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire
Başkanlığını,
YUVAM: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Engelli Uygulama ve Araştırma Merkezi‟ni
ifade eder.
Engelli Birim Koordinatörlüğü: Üniversitenin özel gereksinimli öğrencilerin eğitime
erişmesi konusunda çalışan birimini
Eğitim Koordinatörlüğü: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Derslik ve Sınav
Koordinasyon Birimi
Özel Gereksinimli Öğrenci: Doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel,
zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle
toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılama güçlükleri olan ve
korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan ve
Üniversitemizde öğrenim görmekte olan öğrenciyi ifade eder.
YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR
Genel Esaslar
Madde 4:
Bu yönerge kapsamındaki hizmetlerin yerine getirilmesinde aşağıda belirtilen esaslara
uyulur.
a) Özel gereksinimli öğrencilerin özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak
değerlendirilir. Öğrenim sürecinde en üst kazanıma ulaşması hedeflenir. Özel gereksinimli
öğrencilerin öğrenim sürecinde bütünleştirilmiş ortamlarda ve özel gereksinimi olmayan
kişilerle eşit şekilde eğitim alması sağlanır.
b) Üniversitenin tüm birimlerinin özel gereksinimli öğrencilere yönelik olarak yapmak
istedikleri hizmet ve düzenlemelerde, İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Engelli
Uygulama ve Araştırma Merkezi (YUVAM) ve/veya Engelli Birim Koordinatörlüğü‟nün
görüşü alınır.
Hizmetlere Erişim
Madde 5:
Özel gereksinimli öğrencilerin fırsat eşitliği çerçevesinde öğrenim görebilmesi ve kampüs
yaşamından en üst düzeyde faydalanabilmesi için bilgiye, sağlık, sosyal ve kültürel hizmetlere
erişimleri sağlanır. Erişim hizmetleri sırasıyla Destek Hizmetler Daire Başkanlığı, Bilgi İşlem
Daire Başkanlığı ile Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı ve Sağlık Kültür ve Spor
Daire Başkanlığı tarafından ilgili esaslara göre yürütülür.
Mimari Erişilebilirlik
Madde 6:
Özel gereksinimli öğrencilerin Üniversitenin açık ve kapalı mekanlarında güçlük
çekmeden erişimlerinin sağlanması için aşağıdaki düzenlemeler yapılır:
a) Üniversitenin yeni yapılanmasında yer alacak tüm mimari alanlar, özel gereksinimli
öğrenciler dikkate alınarak ve herkes tarafından kullanılabilecek şekilde, ulusal ve
uluslararası standartlara uygun olarak tasarlanır.
b) Özel gereksinimli öğrencinin kayıtlı olduğu birime ulaşımı konusunda üniversite imkanları
3/6
ölçüsünde destek sağlar.
c) Özel gereksinimli öğrencilerin bağımsız hareket edebilmesi için binalar içinde, sesli
yönlendiriciler, hissedilebilir yüzey, kabartma yazı, vb. gibi gerekli tedbirleri alınır.
d) Bu maddedeki tedbirlerin alınması Destek Hizmetler Daire Başkanlığıyla İdari ve Mali
İşler Daire Başkanlığının sorumluluğundadır.
Bilgiye Erişim
Madde 7:
a) Üniversitenin kullandığı tüm elektronik sistemler ve teknolojiler gerektiğinde özel
gereksinimli öğrencilerin ihtiyaçlarına göre düzenlenir. Gerekli düzenlemeleri yapmak
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığının sorumluluğundadır.
b) Özel gereksinimli öğrencilerin kütüphaneden talep ettikleri yayınlar, 5846 sayılı Fikir ve
Sanat Eserleri Kanunu‟na uygun olarak istedikleri formatta çoğaltılır veya ödünç olarak
verilir.
Sağlık, Sosyal ve Kültürel Hizmetlere Erişim
Madde 8:
a) Üniversitede öğrenim gören özel gereksinimli öğrencilerin üniversiteye ait sağlık, sosyal
ve kültürel hizmet sunumlarından öncelikli olarak yararlanmaları için gerekli
düzenlemeleri yapmak Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığının sorumluluğundadır.
b) Üniversite, özel gereksinimli öğrencilerin yaratıcı, sanatsal ve entelektüel kapasitelerini
geliştirme ve kullanmaları için imkânlar ölçüsünde gerekli olanakları sağlar.
c) Engelli Öğrenci Birimi maddi güçlüğü bulunan özel gereksinimli öğrencilerin burs
ihtiyaçlarının karşılanması için danışmanlık hizmeti verir.
Ders Muafiyeti
Madde 9:
a) Özel gereksinimli öğrencinin dersle ilgili muafiyeti ilgili yönergeye uygun şekilde ve ilgili
yönergeye uygun şekilde yapılır.
b) Özel gereksinimli öğrencilerin özel durumları nedeniyle almaları mümkün olmayan teorik
ve uygulamalı dersler için muafiyet yerine, öğrencinin durumuna göre özel gereksinimli
öğrenci danışmanın ve dersi veren öğretim üyesinin görüşleri doğrultusunda ilgili birimin
yönetim kurulu kararı ile başka bir ders aldırılır veya bunun mümkün olmadığı durumlarda
4/6
öğrencinin muaf tutulması sağlanır.
Derslerin Planlanması ve Yürütülmesi
Madde 10:
a) Öğretim elemanı öğrencilerin engel grubuna uygun şekilde dersten en üst düzeyde fayda
sağlamasına yönelik önlemleri, ilgili Eğitim Koordinatörlüğü ile birlikte alır.
b) Derslerin açıldığı dönemlerde bütün öğretim elemanlarına, özel gereksinimli öğrencilere
yaklaşım ve derslerin yürütülmesi sürecinde özel gereksinimli öğrencilerin göz önünde
bulundurulması için bilgilendirme yapılır.
c) Özel gereksinimli öğrencilere verilen ödev ve projeler bu öğrencilerin engel grubu dikkate
alınarak uyarlanır.
d) Öğretim elemanı özel gereksinimli öğrencilere ders materyallerini ders öncesinde verir.
e) İşitme engelli öğrencilerin bulunduğu sınıflarda öğrencinin ve öğretim elemanının birbirini
göreceği şekilde bir oturma düzeni oluşturulur.
f) Görme engelli öğrenciler için ders materyallerini sesli hale getirmek için kütüphaneden
yardım alınması konusunda öğretim elemanı tarafından bilgi verilir ve öğrenci ilgili birime
yönlendirilir.
g) Görme engelli öğrenci öğretim elemanın izni çerçevesinde ders sırasında sadece
kendisinde kalması koşuluyla sesli kayıt yapabilir.
h) Öğretim elemanı görme özel gereksinimli öğrenci için derste kullanılan görsel
materyallerin sesli betimlemesini yapar ve/veya ilgili durumlar için sınıf arkadaşlarından
birini bu konuda görevlendirir.
i) Öğretim elemanı özel gereksinimli öğrencilerin ders sırasında karşılaştığı zorlukların
aşılması konusunda gerektiğinde İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Engelli Uygulama ve
Araştırma Merkezi‟ne (YUVAM) ve/veya Engelli Birim Koordinatörlüğü‟ne bilgi verir.
Sınavların Düzenlenmesi
Madde 11:
Özel gereksinimli öğrenciler için sınavların planlanması sürecinde adil ve doğru bir ölçme
ve değerlendirmenin yapılması için sınavlarda mekan, süre, materyal, refakatçı gibi konularda
özel gereksinimli öğrencilerin gereksinimlerinin karşılanması için gereken önlemler alınır. Sınav
öncesinde, sınav esnasında ve sınav sonrasında özel gereksinimli öğrencilere yönelik ölçme ve
değerlendirme uygulamalarına ilişkin usul ve esaslara belirtildiği şekilde riayet edilir.
a) Sınav salonları özel gereksinimli öğrencilerin ulaşılabilirliği göz önünde bulundurularak
5/6
düzenlenir.
b) Özel gereksinimli öğrenciler sınavlara engelleri dolayısıyla kullandıkları araç-gereç
(işitme cihazı, büyüteç, gibi) ile girer.
c) Özel gereksinimli öğrenciye gerektiği hallerde sınav sırasında refakat edecek
okuyucu işaretleyici görevlendirilir. Görevli ihtiyacı, özel gereksinimli öğrencinin ve öğretim
elemanının ortak kararı ile belirlenir.
d) Sınav içeriği özel gereksinimli öğrenci için dersin hedefi göz önünde bulundurularak farklı
formatlarda oluşturulabilir. Engel grubuna ve ihtiyacına göre öğrenci için gerekirse
(Braille Alfabesi kullanılarak veya daha büyük puntolarla oluşturulmuş) farklı bir sınav
kâğıdı hazırlanır.
e) Engel grubuna göre öğrencinin sınavı farklı bir derslikte yapılabilir. Bu şekilde yapılan
sınavlar sırasında öğrencinin gerektiğinde öğretim elemanına ulaşabilmesi için gerekli
düzenleme yapılır.
f) Konuşma (kekemelik, afazi, disfazi, vb.) ve işitme bozukluğu olan öğrenciler için sözlü
sınav uygulamalarında uyarlama veya uygun ölçme ve değerlendirme metotları kullanılır.
g) Görme engelli öğrenciler şekilli sorulardan muaf tutulur ve/veya öğrenim hedefine uygun
şekilde farklı sorular düzenlenir.
h) Sınav sürecinde ek süre ihtiyacı tespit edilen öğrencilere “sınav süresinin yarısı kadar” ek
süre verilir ve bu süre hazırlık ve yerleşme süresinden ayrı bir şekilde düzenlenir.
i) Özel gereksinimli öğrenciler sınava girerken gerekli ilaç ve tıbbi malzemeyi yanlarında
bulundurur.
j) Sınav esnasında ihtiyaç duyulması halinde, özel gereksinimli öğrencilerin biyolojik ve
psikolojik ve/veya tuvalet-lavabo ihtiyaçlarından dolayı, görevli nezaretinde, geri dönmek
kaydıyla sınava kısa süreliğine ara vermesine sınav görevlisi tarafından izin verilebilir.
ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER
İyi Tutum
Madde 12:
Üniversitede görev yapan her düzeydeki akademik ve idari personel özel gereksinimli
öğrencilere iyi tutum sergilemelidir.
Diğer Hükümler
Madde 13:
Bu yönerge kapsamında yer almayan durumlar için İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi‟nin
6/6
ilgili yönetmelik ve yönerge hükümleri uygulanır.
Son Hükümler
Yürürlük
Madde 14:
Bu yönerge hükümleri; İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Senatosu tarafından kabul
edildiği tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu yönerge hükümlerini İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Rektörü yürütür
Yönergenin Kabul Edildiği Senato Toplantısının
Tarihi Sayısı
28.02.2019 2019/03